Masterclass Voedseltransitie – Derde editie

6-day course

 

In het najaar van 2017 start de derde editie van de Masterclass Voedseltransitie: zes dagen leren, werken, inspiratie opdoen voor een ander voedselsysteem en inzicht in je eigen rol en mogelijkheden daarbij. Een gemêleerde groep professionals uit overheid, bedrijven, onderwijsinstellingen, adviesbureaus en maatschappelijke organisaties gaat in deze masterclass op zoek naar hoe we doorbraken creëren naar een gezond en duurzaam voedselsysteem.

Update: de Masterclass Voedseltransitie 2017 zit helaas vol! Op de hoogte blijven van de volgende editie? Laat hier je gegevens achter.

In deze zesdaagse Masterclass onder leiding van Sandra van Kampen nemen we je mee in het transitiedenken. Je maakt kennis met de belangrijkste problemen in ons voedselsysteem. Je leert hoe transities in theorie werken, kijkt met een transitiebril naar de huidige praktijk en ontwikkelt een visie op je eigen rol binnen de voedseltransitie. We gaan met elkaar op zoek naar versnelling en doorbraken. Wat is de rol van de overheid? Wat is de rol van geld, van supermarkten, de consument? We bezoeken interessante voorbeeldbedrijven en bieden het neusje van de zalm aan inspirerende gastdocenten. Dwarse wetenschappers, innovatieve ondernemers en vernieuwende koks geven je – soms letterlijk – een kijkje in hun keuken en nemen je mee op reis naar de toekomst.

Na elke dag masterclass zat ik de volgende dag stuiterend achter mijn bureau. Wat een inspirerende docenten!

Achtergrond
Om op termijn negen miljard mensen te kunnen voeden en de aarde leefbaar te houden, is een radicale omslag nodig – in denken én doen. [MC1] We moeten op zoek naar andere manieren van produceren, consumeren, handelen en distribueren. Gelukkig groeit het aantal mensen en initiatieven dat op onderzoek uit is. Er wordt volop geëxperimenteerd met beloftevolle innovaties op het gebied van kortere voedselketens, meer plantaardig en minder dierlijk voedsel, minder afval, uitstoot en verspilling en het sluiten van landbouwkringlopen.

In de praktijk blijkt veranderen echter ingewikkeld. We zitten vast in oude structuren, denkpatronen en in gevestigde belangen. Koplopers komen vaak met waardevolle initiatieven, maar hebben moeite in de markt een gelijk speelveld te veroveren. Zo’n 15 tot 20% van de consumenten wil best andere keuzes maken, maar weet onvoldoende welke alternatieven voor handen zijn.

Doel en doelgroep
De Masterclass Voedseltransitie is een meerdaagse training bedoeld voor mensen die vernieuwing nastreven en vanuit hun eigen professionaliteit een rol willen pakken in die voedseltransitie. Deelnemers beschikken over minimaal HBO denk- en werkniveau en een aantal jaren relevante werkervaring. We streven naar een gemengde groep van maximaal 20 deelnemers, die werken aan een ander voedselsysteem en deel willen uitmaken van een groep vernieuwers. Er is veel ruimte voor persoonlijke inbreng en reflectie van (gast)docenten op de leerbehoeften van deelnemers.

In het bijzonder is de masterclass geschikt voor:

  • Beleidsmedewerkers van rijk, provincies en gemeenten
  • Docenten van voedings- en landbouwgerelateerde opleidingen
  • Innovatieve ondernemers en andere initiatiefnemers
  • Medewerkers van banken, verzekeraars en financiële instellingen
  • Medewerkers van (boeren)brancheorganisaties en intermediairs
  • Medewerkers van maatschappelijke organisaties
  • Transitiemanagers (in-spe), adviseurs, verbinders, dwarsdenkers

Voor sommigen is de masterclass vooral een verdieping en geeft het meer inzicht in het krachtenveld waarbinnen ze opereren. Voor anderen was het de aanzet voor een onderneming, een nieuwe baan, de start als zelfstandige, de ontwikkeling van een lesprogramma in het beroepsonderwijs. Voor elke deelnemer is de masterclass een flinke uitbreiding van het netwerk en een verrijking met tal van nieuwe inzichten.

Nieuw in deze masterclass
In deze derde editie van de masterclass voedseltransitie besteden we – o.a. in samenwerking met Frederike Praasterink (HAS) – meer aandacht aan de persoonlijke drijfveren en mogelijkheden van deelnemers. De uitbreiding van vijf naar zes dagen biedt bovendien de mogelijkheid tijd te besteden aan nieuwe verdienmodellen. Hoe verdienen de nieuwe voedselondernemers hun geld? En op welke manier dragen banken, investeerders en consumenten bij aan deze noodzakelijke financiële transitie?

De opzet en werkwijze van de Masterclass
De Masterclass Voedseltransitie bestaat uit zes georganiseerde leerdagen van 13.30 tot 20.00 uur. De leerdagen zijn verspreid over een periode van een vier maanden. Tussen en tijdens de leerdagen werk je door middel van gerichte opdrachten aan je eigen transitiecasus: een project, programma en/of plan van aanpak binnen je werk dat zich richt op de transitie naar gezond en duurzaam voedsel. Tussentijds zijn er op een nader te bepalen tijdstip feedbacksessies, waarin we in kleinere groepen kunnen reflecteren op elkaars plannen.

Om interessante bedrijven en initiatieven te kunnen bezoeken, vindt de masterclass steeds op een andere plek in Nederland plaats. Omdat we ook boeren- en productiebedrijven bezoeken, zijn de locaties niet altijd goed bereikbaar met het openbaar vervoer. In principe zorg je zelf voor vervoer, maar we ondersteunen graag bij het met elkaar meerijden of ophalen van en brengen naar de trein.

Masterclass Voedseltransitie

Team van docenten en sprekers

Het docententeam bestaat uit een divers gezelschap van wetenschappelijke experts, ondernemers en ervaringsdeskundigen op het gebied van transitiemanagement, voedsel, landbouw, stadslandbouw, veehouderij, akkerbouw, glastuinbouw, keteninnovatie, lokaal voedsel en de rol van de consument.

Aan de vorige edities van de masterclass werkten o.a. mee: wetenschappers dr. Flor Avelino (DRIFT/EUR), dr. PJ Beers (DRIFT/HAS), dr. Frederike Praasterink (HAS Den Bosch), Prof. Olaf van Kooten (WUR/Inholland), ir. Ruud Zanders (Aeres Hogeschool en vernieuwend pluimvee-ondernemer), dr. Gaston Remmers (Habitus, voorheen CAH Vilentum), dr. Ben van Ommen (TNO) en ondernemers Niels Willems (Business Openers/Bol.com), Jaap Korteweg (Vegetarische Slager), Jos Looije (Looije tomaten), Arthur Nijhuis (Rechtstreex), Jan Dirk van der Voort (Remeker), Dolf Zantinge (Efibia), Ed Moerman (Koppert Biologicals), Marijke Koenen (Vair varkens) en vele anderen. Koks als Bas Cloo (Dutch Cuisine), Berdien Siere (Kleur op je Bord), Lisette Bossert (Bossert Kookwerken) en Christan Weij (PuurE) koken voor ons.

Sandra van Kampen begeleidt en coördineert het team, geeft persoonlijke feedback en tips aan de deelnemers, treedt op als docent en brengt haar eigen visie en praktijkervaring met transitiemanagement in de voedselketen in. Marianne Karstens ondersteunt haar.

Data

De cursusdagen duren van 13.30 tot 20 uur, inclusief verrassend eten. Om je vast een beeld te geven van de inhoud van het programma, vind je hieronder een indicatie van wat we gaan doen. Er kunnen nog – kleine – wijzigingen in het programma optreden – en er komen zeker nog sprekers bij!

Dag 1 – 31 oktober 2017
The Why & Inspirational leadership (Hemmen, Betuwe)
De kranten en actualiteitenrubrieken staan elke dag bol van de crises en schandalen in onze landbouw en voedselvoorziening. Maar welke wereldwijde uitdagen moeten we nu werkelijk het hoofd bieden? Hoe urgent is het? Hebben we nog pakweg 10 of juist wel 40 jaar om een omslag te bewerkstelligen? Welke rol ambieer jij in de voedseltransitie en hoe kun jij een inspirational leader worden? Met medewerking van dr. Frederike Praasterink (HAS Hogeschool) en akkerbouwer André Jurrius (De Lingehof).

Dag 2 – 21 november 2017
Gezonde en korte ketens (Rotterdam)
Op de tweede dag maken we kennis met de basisprincipes van de transitiekunde. Hoe voltrekken transities zich doorgaans? Wie heeft macht en invloed? Wat zijn op dit moment de machten en krachten in voedselland? Waar zit de vernieuwing in de voedselketen? En op welke manier bouwen innovatieve ondernemers aan nieuwe, gezonde voedselketens? Hoe belangrijk is een goede bodemgesteldheid daarbij? Met medewerking van dr. Marieke Verhagen (onderzoeker bij DRIFT) en innovatieve boer uit de Hoekse Waard Jeroen Klompe.

Dag 3 – 12 december 2017
Innovatieve veehouderij (Venray)
De hoofdstroom binnen de vlees- en zuivelketen blijft gericht op schaalvergroting en de productie van veel goedkoop vlees en zuivel, met alle neveneffecten van dien. Kipster – geopend op 15 september 2017 – probeert het ánders te doen. Kippen voeren met reststromen, groot dierenwelzijn, maar ook de haantjes die anders vergast worden grootbrengen en vermarkten. Hoe zou een duurzame veehouderij eruit kunnen zien en hoe gaat Kipster de markt veroveren? Maar ook: hoe maken we ons menu plantaardiger? Met o.a. Ruud Zanders (voormalig lector Aeres hogeschool en mede-initiatiefnemer Kipster), prof. Imke de Boer (hoogleraar dierlijke productiesystemen, WUR).

Dag 4 – 16 januari 2018
Anders eten (Driebergen)
Velen zijn het erover eens: we zouden gezonder moeten eten, plantaardiger, verser. Maar hoe doen we dat? Volgens een groeiend leger wetenschappers, medici, tuinders, verzekeraars en anderen gaat de klassieke route van voedingsadviezen via Gezondheidsraad en Voedingscentrum te traag en is zij te weinig vernieuwend. Hoe kan het wel? Wellicht met grote initiatieven als Dutch Cuisine of the Green Proteïn Alliance, maar ook met een geheel andere route zoals die van Personalised Food of Medical Foods. Hoe belangrijk is slimme marketing en wat kunnen wij daarmee? Met medewerking van o.a. dr. Ben van Ommen (TNO Life) en Bas Cloo (Dutch Cuisine, ovb).

Dag 5 – 6 februari 2018
Rol van de consument en van de overheid (Den Haag)
De weg naar een nieuw voedselsysteem is lang en onvoorspelbaar. Werkt opschaling van de vele niches die klein beginnen? Hoe bereiken zij consumenten en wat kunnen anderen daarvan leren? Hoe creëer je doorbraken en welke rol kan de overheid daarin spelen? Wat kunnen supermarkten doen? Met medewerking van o.a. Hans Koot (provincie Zuid-Holland).

Dag 6 – 6 maart 2018
De rol van geld en nieuwe businessmodellen (ntb)
Alle vernieuwing in de voedselketen ten spijt, als er geen geld verdiend wordt dan houdt het op. Wat zijn de businessmodellen van de toekomst? Hoe dragen banken en investeerders eraan bij dat vernieuwende ondernemers een gelijk speelveld krijgen? Van welke alternatieve financieringsvormen maken vernieuwers zelf gebruik? En hoe belangrijk is de prijs van voedsel eigenlijk? Met medewerking van o.a. PJ Beers (HAS Hogeschool) en Jan Roelof Meesters (innovatiemanager Rabobank).

Investering & aanmelden
We bieden deze cursus aan voor € 2.450,- exclusief btw en inclusief alle maaltijden, gastlessen, lesmateriaal. Het boek (verschijning eind 2017) ‘VOER, vaart maken met de voedseltransitie’ is bij de prijs inbegrepen. Neem je een collega of veranderaar uit je netwerk mee? Dan krijgt deze deelnemer  een korting van € 100,–

De investering in tijd is – naast de cursusdagen – een halve dag per keer aan voorbereiding. Na afloop van de leergang ontvang je een certificaat.

Wil je deelnemen aan de masterclass Voedseltransitie en de kennis en handvatten krijgen om het voedselsysteem te veranderen? Meld je dan nu aan via deze link!

Wil je meer weten over de masterclass? Neem dan contact op met Sandra van Kampen op sandra@deschaalvankampen.nl of 06 4709 6720. Alvast een inkijkje in de masterclass aan de hand van vorige cursusdagen? Lees één van deze blogs over vijf-sterren-varkens, plantaardige consumptie of de transitie in tuinbouw.

Organisatie

De Masterclass Voedseltransitie is een initiatief van Sandra van Kampen. Zij werkt hierin samen met de Transition Academy en HAS Kennistransfer. Van Kampen ontwikkelt vanuit haar bedrijf instrumenten om professionals te ondersteunen in hun rol in de voedseltransitie. Zij werkte vijftien jaar bij grote maatschappelijke duurzaamheidsorganisaties (Stichting Natuur & Milieu, Urgenda) en is initiatiefnemer van tal van vernieuwende campagnes en projecten als de Dag van de Duurzaamheid, NieuwVers, de Peulenparade, VOER. Zij heeft een groot netwerk onder vernieuwende spelers in de voedselketen. Het boek ‘VOER, vaart maken met de voedseltransitie’ dat zij samen met Youetta Visser schrijft, komt eind 2017 op de markt. Kijk voor meer informatie op Sandra’s website.

Marianne Karstens is een ervaren projectmanager en adviseur in duurzaam voedsel. Vanuit haar bureau Walnut Food & Hospitality Management begeleidt zij vele projecten en trajecten in de horeca, bij gemeenten en provincies en op Europees niveau. Haar organisatorisch talent zet zij nu in voor de Masterclass Voedseltransitie. Kijk voor meer informatie op Mariannes website.